|
Maliye Bakanlığı ile Sanayi ve Ticaret
Bakanlığından:
ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN
DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN UYGULAMA VE DENETİM
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin
amacı, 28/2/2008 tarihli
ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme
Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun
uygulamasına ve denetimine ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik,
12/4/1990 tarihli ve 3624
sayılı Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığı Kurulması Hakkında
Kanuna göre kurulan teknoloji merkezleri (teknoloji
merkezi işletmeleri) ile Türkiye’deki Ar-Ge
merkezleri, Ar-Ge ve
yenilik projeleri, rekabet öncesi işbirliği
projeleri ve teknogirişim
sermayesine ilişkin destek ve teşviklere yönelik
uygulama ve denetim usul ve esaslarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik,
28/2/2008 tarihli ve 5746
sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin
Desteklenmesi Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin
altıncı fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte
geçen;
a) Araştırma ve
geliştirme faaliyeti (Ar-Ge):
Araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve toplumun
bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve
bunun yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak
üzere kullanılması için sistematik bir temelde
yürütülen yaratıcı çalışmaları, çevre uyumlu ürün
tasarımı veya yazılım faaliyetleri ile alanında
bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayan, bilimsel ve
teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları
özgün, deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan
faaliyetleri,
b) Ar-Ge
merkezi: Dar mükellef kurumların Türkiye’deki
işyerleri dâhil, kanunî veya iş merkezi Türkiye’de
bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı
içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş,
münhasıran yurt içinde araştırma ve geliştirme
faaliyetlerinde bulunan ve en az 50 tam zaman
eşdeğer Ar-Ge personeli
istihdam eden, yeterli Ar-Ge
birikimi ve yeteneği olan birimleri,
c) Ar-Ge
personeli: Ar-Ge
faaliyetlerinde doğrudan görevli araştırmacı ve
teknisyenleri;
1) Araştırmacı: Ar-Ge
faaliyetleri ile yenilik tanımı kapsamındaki
projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve
sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili
projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan en az
lisans mezunu uzmanları,
2) Teknisyen: Mühendislik, fen ve
sağlık bilimleri alanlarında yüksek öğrenim görmüş
ya da meslek lisesi veya meslek yüksek okullarının
teknik fen ve sağlık bölümlerinden mezun, teknik
bilgi ve deneyim sahibi kişileri,
ç) Ar-Ge
projesi: Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı,
süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum,
kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak aynî
ve/veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak
fikrî mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit
edilmiş ve Ar-Ge
faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette
ve bilimsel esaslar çerçevesinde hazırlanan projeyi,
d) Değerlendirme ve Denetim Komisyonu:
Ar-Ge merkezi ve rekabet
öncesi işbirliği projelerinin değerlendirme ve
denetimini yapmak üzere 14 üncü maddeye göre
oluşturulan ve sekreteryasını
Sanayi ve Ticaret Bakanlığının yürüteceği
Değerlendirme ve Denetim Komisyonunu,
e) Destek personeli: Ar-Ge
faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle
doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant,
sekreter, işçi ve benzeri personeli,
f) Girişimci:
Teknogirişim sermayesi
desteğinden faydalanmak üzere, ilgili merkezî
yönetim kapsamındaki kamu idaresine başvuran ve
örgün öğrenim veren üniversitelerin herhangi bir
lisans programından bir yıl içinde mezun olabilecek
durumdaki öğrenci, yüksek lisans veya doktora
öğrencisi ya da lisans, yüksek lisans veya doktora
derecelerinden birini ön başvuru tarihinden en çok
beş yıl önce almış kişileri,
g) İşletme:
12/4/1990 tarihli ve 3624 sayılı Küçük ve
Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi
Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanun kapsamında
desteklenen teknoloji geliştirme merkezleri ile 5746
sayılı Kanun kapsamındaki destek ve teşvik
unsurlarından yararlanabilecek gerçek ve tüzel
kişileri,
ğ) Kamu kurum ve kuruluşları: Kuruluş
kanunlarında Ar-Ge
ve/veya yenilik faaliyetlerini destekleme görevi
verilen ve yılı bütçelerinde bu amaçla konulmuş
ödeneği bulunan kurum ve kuruluşları,
h) Kamu personeli: Kamu personeline ait
özlük haklarına sahip olmayanlardan geçici olarak ve
proje süresiyle sınırlı olarak istihdam edilenler
hariç olmak üzere, 10/12/2003
tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol
Kanununun eki I, II, III ve IV sayılı cetvellerde
yer alan kamu idarelerinde, il özel idareleri ve
belediyeler ile bunlara bağlı kuruluşlarda,
üyelerinin tamamı köylerden oluşan birlikler
dışındaki mahallî idare birliklerinde, döner
sermayeli kuruluşlarda, kanunla kurulan fonlarda,
kefalet sandıklarında, kamu iktisadi teşebbüsleri ve
bağlı ortaklıkları ile sermayesinin yarısından
fazlası kamuya ait kuruluşlarda, 5018 sayılı Kanun
kapsamı dışındaki özel bütçeli kamu idarelerinde
çalışan memurlar ile diğer kamu görevlileri ve diğer
personeli,
ı) Kanun: 28/2/2008
tarihli ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme
Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunu,
i) KOSGEB: Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi
Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığını,
j) Rekabet öncesi
işbirliği projeleri: Birden fazla kuruluşun; ölçek
ekonomisinden yararlanmak suretiyle yeni süreç,
sistem ve uygulamalar tasarlayarak verimliliği
artırmak ve mevcut duruma göre daha yüksek katma
değer sağlamak üzere, rekabet öncesinde ortak parça
veya sistem geliştirmek ya da platform kurabilmek
amacıyla yürütecekleri, Ar-Ge
faaliyetlerine yönelik olarak yapılan ve
fizibiliteye dayanan işbirliği anlaşması kapsamında,
bilimsel ve teknolojik niteliği olan projeleri,
k) Teknoloji merkezleri (Teknoloji
merkezi işletmeleri): 12/4/1990
tarihli ve 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi
Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı
Kurulması Hakkında Kanun kapsamında üniversite ve
araştırma merkezlerinin imkânlarından yararlanarak
yeni ve ileri teknolojiye dayalı bilgilerin
derlendiği, değerlendirildiği, geliştirildiği ve
uygulamaya yönelik üretime hazır hâle getirilerek
işletmelerin kullanımına sunulmak için kurulan veya
kurdurulan Ar-Ge ve
yenilik projesi sahibi işletmelerin, KOSGEB
teknoloji geliştirme ve yenilik destekleri
kapsamında desteklendiği teknoloji geliştirme
merkezlerini (TEKMER),
l)
Teknogirişim sermayesi:
Örgün öğrenim veren üniversitelerin herhangi bir
lisans programından bir yıl içinde mezun olabilecek
durumdaki öğrenci, yüksek lisans veya doktora
öğrencisi ya da lisans, yüksek lisans veya doktora
derecelerinden birini ön başvuru tarihinden en çok 5
yıl önce almış kişilerin, teknoloji ve yenilik
odaklı iş fikirlerini, desteği veren merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idareleri tarafından desteklenmesi
uygun bulunan bir iş planı çerçevesinde, katma değer
ve nitelikli istihdam yaratma potansiyeli yüksek
teşebbüslere dönüştürebilmelerini teşvik etmek için
yapılan sermaye desteğini,
m) TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve
Teknolojik Araştırma Kurumunu,
n) Yenilik: Sosyal ve ekonomik
ihtiyaçlara cevap verebilen, mevcut pazarlara
başarıyla sunulabilecek ya da yeni pazarlar
yaratabilecek; yeni bir ürün, hizmet, uygulama,
yöntem veya iş modeli fikriyle oluşturulan süreçleri
ve süreçlerin neticelerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ar-Ge
ve Yenilik Faaliyetlerine İlişkin Hususlar, İndirim,
İstisna,
Destek ve Teşvik Unsurları
Ar-Ge
ve yenilik faaliyetleri
MADDE 5 –
(1) Yapılan bir
harcamanın Ar-Ge
indirimine konu edilebilmesi için bu harcamanın Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamında yapılmış olması
gerekir. Ar-Ge
ve yenilik faaliyetleri; kültür, insan ve toplumun
bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve
bunun yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak
üzere kullanılması amacıyla sistematik bir temelde
yaratıcı çalışmalar yürütmek suretiyle alanında
bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayan, bilimsel ve
teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları
özgün, deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan
çevre uyumlu ürün tasarımı ve yazılım faaliyetleri
dâhil olmak üzere yenilik süreçlerini de içeren
faaliyetlerdir.
Ar-Ge
ve yenilik sayılmayan faaliyetler
MADDE 6 –
(1) Aşağıda sayılan
faaliyetler, bu Yönetmeliğin uygulanmasında Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamında değerlendirilmez:
a) Pazarlama faaliyetleri, piyasa
taramaları, pazar araştırması ya da satış
promosyonu,
b) Kalite kontrol,
c) Sosyal bilimlerdeki araştırmalar,
ç) Petrol, doğalgaz, maden rezervleri
arama ve sondaj faaliyetleri,
d) İlaç üretim izni öncesinde en az 2
aşaması yurt içinde gerçekleştirilmeyen klinik
çalışmalar ile üretim izni sonrasında
gerçekleştirilen klinik çalışmalar,
e) Bir Ar-Ge
projesi kapsamında olmaksızın icat edilmiş ya da
mevcut geliştirilmiş süreçlerin kullanımı,
f) 5 inci maddede sayılan amaçlara
yönelik olmayan şekil, renk, dekorasyon ve benzeri
estetik ve görsel değişiklikleri içeren biçimsel
değişiklikler,
g) Programlama dilleri ile işletim
sistemleri hariç olmak üzere internet sitelerinin ve
benzerlerinin hazırlanmasına yardımcı mevcut
yazılımların kullanılması suretiyle yapılan yazılım
geliştirme faaliyetleri,
ğ) Yazılımlara ilişkin, bilimsel
ve/veya teknolojik ilerlemeler veya teknolojik
belirsizliklerin çözülmesini içermeyen olağan ve
tekrarlanan faaliyetler,
h) İlk kuruluş aşamasında kuruluş ve
örgütlenmeyle ilgili araştırma giderleri,
ı) Ar-Ge ve
yenilik faaliyetleriyle geliştirilen ürüne veya
sürece ilişkin fikrî mülkiyet haklarının edinimi
dışında bu hakların korunmasına yönelik çalışmalar,
i) Numune verilmek amacıyla
prototiplerden kopyalar çıkarılıp dağıtılması ve
reklam amaçlı tüketici
testleri,
j) Üretim ve üretim altyapısına yönelik
yapılan yatırım faaliyetleri, ticari üretimin
planlanması ve seri üretim sürecine ilişkin
harcamalar,
k) Bir Ar-Ge
projesi kapsamında olmaksızın yeni süreç, sistem
veya ürün ortaya konulmasına hizmet etmeyen doğrudan
veya gömülü teknoloji transferi.
Ar-Ge
ve yenilik harcamalarının kapsamı
MADDE 7 –
(1) Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamında değerlendirilen
harcamalar aşağıda yer almaktadır:
a) İlk madde ve malzeme giderleri:
1) Her türlü doğrudan ilk madde,
yardımcı madde, işletme malzemesi, ara mamul, yedek
parça, prototip ve
benzeri giderler ile 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı
Vergi Usul Kanununa göre amortismana tabi tutulması
mümkün olmayan maddi kıymetlerin iktisabına ilişkin
giderleri kapsar.
2) Hammadde ve diğer malzeme
stoklarından Ar-Ge ve
yenilik faaliyetlerinde fiilen kullanılan kısma
ilişkin maliyetler Ar-Ge
ve yenilik harcaması kapsamındadır. Bu nedenle,
henüz Ar-Ge ve yenilik
faaliyetlerinde kullanılmamış olan hammadde ve diğer
malzemelere ilişkin maliyet tutarlarının stok
hesaplarında; kullanılan, satılan ya da elden
çıkarılanların da stok hesaplarından mahsup edilmek
suretiyle izlenmesi gerekir.
b) Amortismanlar:
1) Ar-Ge ve
yenilik faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla iktisap
edilen amortismana tabi
iktisadi kıymetler için ayrılan amortismanlardan
oluşur.
2) Ar-Ge ve
yenilik faaliyeti dışında başka faaliyetlerde de
kullanılan makine ve teçhizata ilişkin
amortismanlar, bunların
Ar-Ge ve yenilik
faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına göre
hesaplanır.
c) Personel giderleri:
1) Kanun kapsamında gerçekleştirilen
Ar-Ge ve yenilik
faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla çalıştırılan
Ar-Ge personeliyle
ilgili olarak tahakkuk ettirilen ücretler ile bu
mahiyetteki giderlerdir.
2) Tam zamanlı Ar-Ge
personeli sayısının %10’unu aşmamak üzere, Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerine katılan ve bu
faaliyetlerle doğrudan ilişkili destek personelinin
ücretleri ile bu mahiyetteki giderler de personel
gideri kapsamındadır.
3) Kısmi çalışma hâlinde, personelin
Ar-Ge ve yenilik
faaliyetlerine ayırdığı zamanın toplam çalışma
zamanına oranı dikkate alınmak suretiyle bulunan
ücret tutarları, Ar-Ge
ve yenilik harcaması olarak dikkate alınır.
ç) Genel giderler:
1) Münhasıran Ar-Ge
merkezlerinin elektrik, su, gaz, bakım-onarım,
haberleşme, nakliye giderleri ile bu merkezlerde
kullanılan makine ve teçhizata ilişkin bakım ve
onarım giderleri gibi bu merkezlerde yürütülen
faaliyetin devamlılığını sağlamak için yapılan
giderleri kapsar.
2) Ar-Ge ve
yenilik faaliyetlerine ilişkin sigorta giderleri,
kitap, dergi ve benzeri bilimsel yayınlara ait
giderler de bu kapsamdadır. Ancak, büro ve kırtasiye
gibi sarf malzemelerine ilişkin giderler bu kapsamda
değerlendirilmez.
3) Bu giderlerin, Ar-Ge
ve yenilik harcaması olarak değerlendirilebilmesi
için Ar-Ge merkezinde
fiilen kullanıldığının tespit ve tevsik edilmesi
gerekmektedir. Çeşitli kıstaslara göre genel işletme
giderleri üzerinden hesaplanacak paylar bu kapsamda
değerlendirilmez.
d) Dışarıdan sağlanan fayda ve
hizmetler: Normal bakım ve onarım giderleri hariç
olmak üzere, Ar-Ge ve
yenilik faaliyetleriyle ilgili olarak işletme
dışında yerli veya yabancı diğer kurum ve
kuruluşlardan mesleki veya teknik destek alınması
veya bunlara yaptırılan analizlerle ilgili olarak
yapılan ödemelerle, bu mahiyetteki diğer
ödemelerdir. Bu şekilde alınan danışmanlık hizmeti
ve diğer hizmet alımlarına ilişkin harcamalar Ar-Ge
ve yenilik harcaması kapsamında gerçekleştirilen
toplam harcama tutarının %20’sini geçemez.
e) Vergi, resim ve harçlar: Doğrudan
Ar-Ge ve yenilik
faaliyetlerine ilişkin olan ve
31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir
Vergisi Kanunu ile 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı
Kurumlar Vergisi Kanununa göre gelir veya kurumlar
vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate
alınabilen vergi, resim ve harçları kapsar. Doğrudan
Ar-Ge ve yenilik
faaliyetlerinin yürütüldüğü taşınmazlar için ödenen
vergiler, Ar-Ge ve
yenilik faaliyetlerinde kullanılmak üzere ithal
edilen mallarla ilgili gümrük vergileri ile benzeri
vergi, resim ve harçlar bu kapsamdadır.
(2) Rekabet öncesi işbirliği
projelerinde, işbirliğini oluşturan kuruluşlarca bu
işbirliğine ait özel hesaba aktarılan tutarlar,
birinci fıkrada sayılan harcamalar kapsamında olmak
şartıyla, harcamanın yapıldığı dönemde katkı
sağlayan kuruluşların Ar-Ge
ve yenilik harcaması olarak kabul edilir.
Ar-Ge
indirimi uygulama esasları
MADDE 8 –
(1) Teknoloji merkezi
işletmelerinde, Ar-Ge
merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla
kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası
fonlarca desteklenen Ar-Ge
ve yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği
projelerinde ve teknogirişim
sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerce
gerçekleştirilen Ar-Ge
ve yenilik harcamalarının tamamı
31/12/2023 tarihine kadar Kurumlar Vergisi
Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının ve
Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca
ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılır.
(2) 500 ve üzerinde tam zaman eşdeğer
Ar-Ge personeli istihdam
eden Ar-Ge merkezlerinde
o yıl yapılan Ar-Ge ve
yenilik harcamasının bir önceki yıla göre artışının
yarısı kurum kazancı veya ticari kazancın tespitinde
ayrıca indirim konusu yapılır. Bir işletmenin ayrı
yerleşkelerde kurulmuş birden çok Ar-Ge
merkezi bulunması hâlinde, işletmenin toplam Ar-Ge
personeli sayısı, bu merkezlerde çalışan Ar-Ge
personelinin toplamı olarak dikkate alınır.
(3) Kanun kapsamında Ar-Ge
indiriminden yararlananlar, Gelir Vergisi Kanununun
89 uncu maddesinin (9) numaralı bendi ile Kurumlar
Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi hükmünden ayrıca
yararlanamazlar.
(4) Hesaplanan Ar-Ge
indirimi, yıllık gelir ya da kurumlar vergisi
beyannameleri ile geçici vergi beyannamelerinin
ilgili satırına yazılır.
(5) İlgili dönemde kazancın
yetersizliği nedeniyle indirim konusu yapılamayan
Ar-Ge indirimi tutarı
sonraki hesap dönemlerine devredilir. Devredilen
tutarlardan Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
sonraki dönemlere ait olanlar, takip eden yıllarda
Vergi Usul Kanununa göre her yıl belirlenen yeniden
değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.
(6) Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamındaki harcamalar ayrıca,
Vergi Usul Kanununa göre aktifleştirilmek suretiyle
amortisman yoluyla itfa
edilir.
(7) Projelerin tamamlanmasına zorunlu
nedenlerle imkân kalmaması veya projenin
başarısızlıkla sonuçlanması nedeniyle iktisadi
kıymet oluşmaması hâllerinde, Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamında yapılan ve önceki
yıllarda aktifleştirilmiş olan tutarlar doğrudan
gider yazılır.
(8) Tamamlanmamış Ar-Ge
ve yenilik projesinin devredilmesi hâlinde, devri
gerçekleştiren işletmelerce aktifleştirilen tutarlar
kazanç tutarının tespitinde maliyet unsuru olarak
dikkate alınır. Ar-Ge ve
yenilik projesini devralan işletmelerce devir
tarihinden sonra proje kapsamında yapılan harcamalar
Ar-Ge indirimine konu
olur. Projenin devri için ayrıca bir bedel
ödenmişse, bu bedel Ar-Ge
indirimine konu edilemez.
(9) Tamamlanmış bir Ar-Ge
ve yenilik projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge
ve yenilik projesini devralan işletme Ar-Ge
indiriminden yararlanamaz.
(10) Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerine ilişkin olarak kamu kurum
ve kuruluşları, kanunla kurulan vakıflar ile
uluslararası fonlardan alınan destekler özel bir fon
hesabında tutulur. Bu fonda yer alan tutarlar, Gelir
Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre
vergiye tabi kazancın tespitinde gelir, Ar-Ge
indirimi tutarının tespitinde Ar-Ge
harcaması olarak dikkate alınmaz. Bu şekilde
sağlanan karşılıksız fonlardan yapılan harcamalar,
yapıldığı yere göre doğrudan gider ya da
amortismana tabi iktisadi
kıymet olarak muhasebeleştirilir.
(11) Ar-Ge
ve yenilik harcamalarının, işletmelerin diğer
faaliyetlerine ilişkin harcamalarından ayrılarak,
Ar-Ge indiriminin doğru
hesaplanmasına imkân verecek şekilde
muhasebeleştirilmesi zorunludur.
Ar-Ge
indiriminin uygulamasında izlenecek yöntem
MADDE 9 –
(1) Ar-Ge
indiriminden yararlanacak işletmeler, yıllık gelir
veya kurumlar vergisi beyannamesi ekinde aşağıda
belirtilen belgeleri bağlı bulunulan vergi dairesine
verirler. Bu belgelerin, Ar-Ge
ve yenilik projeleriyle
teknogirişim sermayesi desteğinden yararlanan
işletmeler için destek veren kamu kurumu, kuruluşu,
idaresi veya kanunla kurulan vakıf; Ar-Ge
merkezleri ile rekabet öncesi işbirliği projeleri
için başvuru yapılan kamu kurumu; teknoloji merkezi
işletmeleri için Teknoloji Merkezi Müdürlüğü;
Türkiye’nin antlaşmalarla taraf olduğu ikili ya da
çok taraflı uluslararası Ar-Ge
işbirliği programları fonlarından malî olarak
desteklenen Ar-Ge ve
yenilik projeleri için ise TÜBİTAK tarafından
onaylanmış olması gerekir.
a) Kanun kapsamında
ilk defa Ar-Ge
indiriminden yararlanacak olan Ar-Ge
merkezlerinden "Ar-Ge
Merkezi Belgesi"; proje esaslı Ar-Ge
indiriminden yararlanacak olanlardan ise teknik
kuruluşlarca düzenlenmiş olan "Ar-Ge
ve Yenilik Projesi Değerlendirme Raporu" veya
"Rekabet Öncesi İşbirliği Projesi Değerlendirme ve
Denetim Komisyonu Kararı" veyahut proje sözleşmesi
istenir. Ancak, Ar-Ge
Merkezi Belgesini veya Ar-Ge
ve Yenilik Projesi Değerlendirme Raporunu daha önce
vergi dairesine vermiş olup aynı kapsamda Ar-Ge
indirimine devam eden işletmelerden, izleyen
vergilendirme dönemlerinde bu belgelerin yeniden
ibrazı istenmez.
b) Ar-Ge
ve yenilik projesi veya projeleri ile rekabet öncesi
işbirliği projesi veya projelerinin,
teknogirişim
sermayesinden yararlanan işletmeler için desteği
veren merkezî yönetim kapsamındaki kamu idaresince
onaylanmış bulunan proje sözleşmesi ve eki iş
planının, Ar-Ge
merkezleri ile teknoloji merkezi işletmelerinde
yürütülen Ar-Ge ve
yenilik projelerinin hangi aşamada bulunduğu, bu
projelerin veya iş planının uygulama durumuna
ilişkin belgeler,
c) Ar-Ge
indirimine konu olan harcamaların ana gruplar
itibarıyla yıllık tutarları ve ayrıntılı dökümünü
gösteren liste,
ç) Ar-Ge
merkezleri, teknoloji merkezi işletmeleri, Ar-Ge
ve yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği
projeleri ve teknogirişim
sermaye desteğinden yararlanan işletmelerde
çalışanların projeler itibarıyla sayıları ve
nitelikleri, bu personelin projelerde görev aldığı
süreler, ücretleri, kesilen ve istisna edilen vergi
tutarlarını gösteren liste,
d) Dışarıdan alınan danışmanlık,
ekspertiz ve benzeri
hizmetlere ilişkin olarak, hizmet sağlayan
kişi/kurum adı, T.C. kimlik no/vergi kimlik
numarası, alınan hizmetin mahiyeti, fatura tarihi ve
numarası, tutarı, stopaj ve KDV tutarına ilişkin
liste.
(2) Ar-Ge
merkezlerinde ve rekabet öncesi işbirliği
projelerinde Ar-Ge
indiriminin uygulanabilmesi için birinci fıkrada
belirtilen belgeleri de içeren yeminli malî müşavir
tasdik raporunun ilgili mevzuatta belirtilen süre
içinde bağlı bulunulan vergi dairesine verilmesi
zorunlu olup, Ar-Ge
merkezleri ve rekabet öncesi işbirliği projeleri
için yukarıda sayılan belgelerin beyannameyle
birlikte ayrıca verilmesi istenilmez.
(3) Ar-Ge
indirimine ilişkin birinci fıkrada belirtilen
belgelere tam tasdik raporu ekinde yer verilmiş
olması durumunda, Ar-Ge
indirimine ilişkin olarak ayrıca tasdik raporu
düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Gelir Vergisi Stopajı Teşviki
ve Sigorta Primi Desteği Uygulaması
Gelir vergisi
stopajı teşviki uygulaması
MADDE 10 –
(1) Teknoloji merkezi
işletmelerinde, Ar-Ge
merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla
kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası
fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından
yürütülen Ar-Ge ve
yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği
projelerinde ve teknogirişim
sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde
çalışan Ar-Ge ve destek
personelinin; bu çalışmaları karşılığında elde
ettikleri ücretlerinin doktoralı olanlar için %90’ı,
diğerleri için %80’i gelir vergisinden müstesnadır.
Bu istisnanın hesaplanmasında, bu kapsamdaki
personelin fiilen Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerine ayırdıkları zamanın toplam
çalışma zamanına oranı dikkate alınır.
(2) Gelir vergisi istisnasından
yararlanacak olan destek personelinin tam zaman
eşdeğeri sayısı, toplam tam zamanlı Ar-Ge
personeli sayısının %10’unu aşamaz. Küsuratlı
sayılar tama iblağ edilir. Destek personelinin
toplam tam zamanlı Ar-Ge
personeli sayısının %10’unu aşması hâlinde, brüt
ücreti en az olan destek personelinin ücretinden
başlamak üzere istisna uygulanır. Brüt ücretlerin
aynı olması hâlinde, ücretine gelir vergisi
istisnası uygulanacak destek personeli işverence
belirlenir.
(3) Birinci fıkra kapsamında belirtilen
projelerde görev alan ve/veya işletmelerde çalışan
kamu personeli belirtilen istisnadan yararlanamaz.
(4) Teşvik uygulamasında, istisna, Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamında çalışmaya ilişkin
ücret matrahına uygulanır ve sadece vergiye tabi
ücret üzerinden tevkif edilen tutar muhtasar
beyannameye yansıtılır. Muhtasar beyanname ekinde,
istisnadan yararlandırılan ücretlilere ilişkin
olarak içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenecek olan
bildirim işverenlerce doldurulur ve bağlı bulunulan
vergi dairesine verilir.
(5) Kanun kapsamında gelir vergisi
istisnasından yararlanan personel için
29/1/2004 tarihli ve 5084
sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun
aynı mahiyetteki hükümlerinden aynı vergilendirme
dönemi içinde ayrıca yararlanılamaz. Ancak, Ar-Ge
ve destek personeli dışında kalan personel ile tam
zamanlı Ar-Ge personeli
sayısının %10’unu aşan tam zaman eşdeğer destek
personeli için gerekli şartların taşınması hâlinde,
5084 sayılı Kanunda öngörülen destek ve teşvik
unsurlarından yararlanılabilir.
Sigorta primi
desteği uygulaması
MADDE 11 –
(1) Kamu personeli
hariç olmak üzere, teknoloji merkezi işletmelerinde,
Ar-Ge merkezlerinde,
kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan
vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca
desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge
ve yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği
projelerinde ve teknogirişim
sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde
çalışan Ar-Ge personeli
ile destek personelinin, 5 inci madde kapsamındaki
çalışmaları nedeniyle elde ettikleri ücretleri
üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren
hissesinin yarısı; 26/6/2001
tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme
Bölgeleri Kanununun geçici ikinci maddesi uyarınca
ücreti gelir vergisinden istisna tutulmuş fiilen
çalışan personelin gelir vergisi istisnasının
uygulandığı sürece gelir vergisinden istisna tutulan
ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren
hissesinin yarısı, beş yılı aşmamak üzere Maliye
Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
(2) İşveren hissesi sigorta primi
desteğinden yararlanacak olan destek personelinin
tam zaman eşdeğer sayısı toplam tam zamanlı Ar-Ge
personeli sayısının %10’unu aşamaz. Küsuratlı
sayılar tama iblağ edilir. Destek personelinin
toplam tam zamanlı Ar-Ge
personeli sayısının %10’unu aşması hâlinde, brüt
ücreti en az olan destek personelinin ücretinden
başlamak üzere sigorta primi işveren hissesi teşviki
uygulanır. Brüt ücretlerin aynı olması hâlinde,
sigorta primi işveren hissesi teşviki uygulanacak
destek personeli işverence belirlenir.
(3) Sigorta primi
işveren hissesi desteğinden yararlanılabilmesi için
teknoloji merkezi işletmelerinin TEKMER
müdürlüğünden, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla
kurulan vakıflar tarafından desteklenen Ar-Ge
ve yenilik projelerinde desteği veren kamu
kurum/kuruluşu veya kanunla kurulan vakıftan,
uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK
tarafından yürütülen Ar-Ge
ve yenilik projeleri için TÜBİTAK’tan, Ar-Ge
merkezleri ile rekabet öncesi işbirliği projeleri
için Sanayi ve Ticaret Bakanlığından,
teknogirişim sermaye
desteği alan işletmeler için merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinden, Teknoloji
Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında ücreti gelir
vergisinden istisna tutulan personel çalıştıran
işverenlerin, sigortalının bölgede fiilen çalışıp
çalışmadığını denetlemekle yükümlü yönetici
şirketten alacakları belgeyle işyerinin bağlı
bulunduğu Sosyal Güvenlik (Devredilen SSK) İl
Sigorta Müdürlüğüne yazılı olarak müracaat etmeleri
şarttır.
(4) İşveren hissesi sigorta prim
desteğinden, Kanunda aranılan şartların taşındığına
ve bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri gereğince
destekten yararlanmaya hak kazanıldığına ilişkin
ilgili kurum, kuruluş veya denetimle görevli şirket
tarafından düzenlenen belgenin alındığı tarihten
itibaren yararlanılır.
(5) İşverenlerin, işveren hissesi
sigorta prim desteğinden yararlanabilmeleri için
kapsama giren sigortalıların çalışmalarına ilişkin
aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içinde
Sosyal Güvenlik (Devredilen SSK) İl Sigorta
Müdürlüğüne vermeleri zorunludur. Söz konusu
belgenin yasal süresi dışında verilmesi hâlinde,
Kanunda belirtilen sigorta primi işveren hissesi
desteğinden yararlanılamaz ve bu belgelerdeki
sigorta primlerinin sigortalı ve işveren
hisselerinin tümü işverenlerden tahsil edilir.
(6) Kapsama giren sigortalılara ilişkin
aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi
içinde verilmesi hâlinde, tahakkuk eden sigorta
primi işveren hissesinin yarısı ile sigortalı
hissesinin işverenlerce ödenip ödenmediğine
bakılmaksızın, sigorta primi işveren hissesinin
diğer yarısı Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak
ödenekten karşılanır.
(7) Sigorta primi işveren hissesi
desteğinin hesaplanmasında, bu kapsamdaki personelin
fiilen Ar-Ge ve yenilik
faaliyetlerine ayırdıkları zamanın, toplam çalışma
zamanına oranı dikkate alınır.
(8) Kapsama giren personelin ay
içindeki çalışmalarının tamamının Ar-Ge
ve yenilik faaliyetleriyle ilgili olması hâlinde hak
kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin
süreleri de bu kapsamda değerlendirilir. Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerinde kısmi zamanlı olarak
çalışan personelin hak kazanılmış hafta tatili ve
yıllık ücretli izin süreleri sigorta primi işveren
hissesi desteği uygulamasında dikkate alınmaz.
(9) İşveren hissesi sigorta prim
desteği, kapsama giren her bir personel için Kanunda
sayılan şartları taşımaları kaydıyla, Kanuna göre
Sosyal Güvenlik Kurumuna ilk defa bildirilmeye
başlanılan tarihten itibaren beş yılı aşmamak üzere
uygulanır. Destekten yararlanılmaya başlanıldıktan
sonra herhangi bir sebeple çalışmaya ara verilmesi
veya destekten yararlanılmaya başlanıldıktan sonra
işten ayrılıp aynı işe tekrar başlanılması ya da
Kanun kapsamına giren başka bir işyerinde çalışmaya
başlanılması bu süreyi uzatmaz.
(10) Kanun kapsamında sigorta primi
işveren hissesi desteğinden yararlanılan
sigortalılardan dolayı ayrıca, 5084 sayılı Kanunun
değişik 4 üncü maddesi ve
22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun
30 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi işveren
hissesi desteğinden yararlanılamaz. Ancak, Ar-Ge
ve destek personeli dışında kalan personel ile tam
zamanlı Ar-Ge personeli
sayısının %10’unu aşan tam zaman eşdeğer destek
personeli için gerekli şartların taşınması hâlinde,
5084 ve 4857 sayılı kanunlarda öngörülen sigorta
primi işveren hissesi desteğinden yararlanılabilir.
(11) İşveren
hissesi sigorta prim desteğinden yararlanan
işyerlerinin, Sosyal Güvenlik Kurumunun denetim ve
kontrolle görevli memurlarınca veya Kanunun 4 üncü
maddesi gereğince yapılacak denetimler sonucunda ya
da TEKMER müdürlüğünden, yönetici şirketlerden veya
resmî kurum ve kuruluşlardan alınacak belgelerden
işveren hissesi sigorta prim desteğinden
yararlanabilmek için gerekli şartları
taşımadıklarının anlaşılması hâlinde, daha önce
Maliye Bakanlığınca karşılanmış olan işveren hissesi
sigorta prim tutarları, ödeme vadesinin bittiği
tarihi takip eden aydan başlanarak sosyal güvenlik
mevzuatının ilgili hükümleri gereğince hesaplanacak
gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte
işverenlerden tahsil edilir.
(12) Teknoloji Geliştirme Bölgeleri
Kanununun geçici 2 nci
maddesi uyarınca ücreti gelir vergisinden istisna
tutulmuş ve bölgede fiilen çalışan personelin
ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren
hissesi desteği uygulamasında, Yönetmeliğin bu
maddesi dışındaki diğer şartlar aranmaz. Teknoloji
Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamındaki yönetici
şirketler bu destekten yararlanan işverenlerin
ilgili mevzuata göre gerekli şartları taşıyıp
taşımadığını denetlemek, şartların taşınmadığının
tespiti hâlinde durumu işyerinin bağlı bulunduğu
Sosyal Güvenlik (Devredilen SSK) İl Sigorta
Müdürlüğüne 10 gün içinde bildirmekle yükümlüdür.
(13) Birinci fıkra kapsamına giren
işverenlerin Ar-Ge ve
yenilik faaliyetleriyle ilgili birden fazla
işyerinin olması durumunda, kapsama giren her bir
işyeri için ayrı başvuru yapılır ve her bir işyeri
ayrı ayrı
değerlendirilir. İşyerlerinin, aynı organizasyon
yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş
birden fazla Ar-Ge
merkezinin bulunması durumunda, her bir Ar-Ge
merkezi için yeni işyeri dosyası tescil edilmek
suretiyle ayrı başvuru yapılır.
(14) Tamamlanmamış bir Ar-Ge
ve yenilik projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge
ve yenilik projesini devralan işletme, gerekli
şartları taşıması hâlinde işveren hissesi sigorta
primi desteğinden yararlanır. Buna karşın,
tamamlanmış bir Ar-Ge ve
yenilik projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge
ve yenilik projesini devralan işletme, işveren
hissesi sigorta primi desteğinden yararlanamaz.
(15) Hizmetleri ve
ücretleri daha önce Kanuna göre bildirilmiş olan
sigortalılara, işverenlerince, toplu iş
sözleşmelerine istinaden ücret farkı ödenmesine
karar verilmesi ve Ar-Ge
yenilik faaliyetleriyle ilgili çalışmalara ait ücret
farklarına ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve
hizmet belgelerinin toplu iş sözleşmesinin
imzalandığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Kuruma
verilmesi hâlinde, işveren hissesi sigorta primi
desteğinden yararlanılabilir.
(16) Birinci fıkra kapsamında
belirtilen projelerde görev alan veya işletmelerde
çalışan kamu personeli, aylık sosyal güvenlik destek
primine tabi olanlar, 5/6/1986
tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda
belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki
eğitim gören öğrenciler ile topluluk sigortasına
tabi olanlar için, işveren hissesi sigorta primi
desteğinden yararlanılamaz.
(17) Kanun kapsamına giren
sigortalılara ücret dışında yapılan ödemeler, Kanun
kapsamında düzenlenen aylık prim ve hizmet
belgesinde yer alan prime esas kazanca dâhil
edilmez. Bu ödemeler, destek kapsamına girmeyen
aylık prim ve hizmet belgesiyle Sosyal Güvenlik
Kurumuna bildirilir.
(18) Kanun kapsamında düzenlenen aylık
prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk eden
işsizlik sigortası primleri hakkında işveren hissesi
sigorta primi desteği uygulanmaz.
(19) Kanun kapsamına giren sigortalılar
için düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgeleri
için damga vergisi alınmaz.
(20) Yukarıdaki hükümler çerçevesinde
doğan sigorta prim desteği tutarları, bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Bütçe ve Mali
Kontrol Genel Müdürlüğüne bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Teknogirişim
Sermayesi Desteği
Teknogirişim sermayesi
desteği uygulaması
MADDE 12 –
(1)
Teknogirişim sermayesi
desteğine, örgün öğrenim veren üniversitelerin
herhangi bir lisans programından bir yıl içinde
mezun olabilecek durumdaki öğrenci, yüksek lisans
veya doktora öğrencisi ya da lisans, yüksek lisans
veya doktora derecelerinden birini ön başvuru
tarihinden en çok beş yıl önce almış kişiler
başvurabilir.
(2) Birinci fıkrada
belirtilen "bir yıl içinde mezun olabilme" şartının;
ilgili üniversitenin yetkili birimlerince
teknogirişim sermayesi
desteği için talepte bulunulan merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idaresi adına düzenlenen bir
yazıyla "ön başvuru tarihinden en çok beş yıl önce
alma" şartının ise ilgili üniversitelerce verilen
çıkış belgesiyle veya diplomayla tevsik edilmesi
gerekir.
(3) Destekten, merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idaresi tarafından kabul edilmiş
iş planına uygun biçimde ve destek başvurusundan
sonra ihdas edilmiş ve girişimcinin tek başına
temsil ve ilzama yetkili olduğu işletme
yararlanabilir.
(4) İşletme yetkilisi, işletme
düzeyinde katma değer yaratan, bir veya birden çok
gerçek veya tüzel kişiye ait olan işletmeyi tek
başına ve en geniş şekilde temsil ve ilzama yetkili
olan kişidir.
(5) Merkezî yönetim kapsamındaki kamu
idarelerince, üçüncü fıkrada belirtilen şartları
taşıyan işletmelere bir defaya mahsus olmak üzere,
teminat alınmaksızın ve hibe olarak 100.000.- Yeni
Türk Lirasına kadar
teknogirişim sermayesi desteği verilebilir.
(6) Teknogirişim
sermaye desteğinden yararlanan işletmelere ait Ar-Ge
ve yenilik projelerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca
desteklenmesi durumunda,
teknogirişim sermayesi olarak verilen destek
tutarı, Ar-Ge ve yenilik
projesi harcamalarından veya desteğinden indirilmez.
(7) Destek kararını veren merkezî
yönetim kapsamındaki kamu idaresi bir işletmeye
verilecek hibe şeklindeki sermaye desteğini
taksitlere bölebilir, destek ödemelerinin yapılması
için çeşitli başarım ölçütlerinin yerine
getirilmesini şart koşabilir, öncelikli olarak
destekleyeceği teknolojik alanlar belirleyebilir.
(8) Kanun kapsamında, yılı bütçesinde
Ar-Ge harcamalarının
desteklenmesi amacıyla hibe şeklinde ödeneği bulunan
merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin tümü
tarafından yapılan ödemelerin toplamı, her takvim
yılı için 10.000.000.- Yeni Türk Lirasını aşamaz. Bu
husus merkezî yönetim bütçesinin hazırlanması ve
uygulanması esnasında dikkate alınır ve izlenir.
(9) Beşinci ve sekizinci fıkralarda
belirtilen maktu tutarlar, takip eden yıllarda Vergi
Usul Kanununa göre her yıl belirlenen yeniden
değerleme oranında artırılmak suretiyle dikkate
alınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Damga Vergisi İstisnası
Damga vergisi
istisnası uygulaması
MADDE 13 –
(1) Kanun kapsamındaki
her türlü Ar-Ge ve
yenilik faaliyetleriyle ilgili olarak düzenlenen
kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır.
(2) Damga vergisi
istisnasının uygulanabilmesi için Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamında yapılacak işlemleri
belirten ve desteği veren kamu kurum ve kuruluşu,
Ar-Ge merkezleri ile
rekabet öncesi işbirliği projeleri için başvuru
yapılan kamu kurumu, teknoloji merkezi işletmeleri
için TEKMER müdürlüğü, uluslararası fonlarca
desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge
ve yenilik projeleri için TÜBİTAK tarafından onaylı
listenin, işlem esnasında noter, resmî daireler,
diğer kamu kurum ve kuruluşları gibi işlem yapan
kurum ve kuruluşlara ibraz edilmesi yeterli olup,
işlem yapan kurum veya kuruluşlarca başka belge
aranmaz.
(3) İşlem esnasında, söz konusu onaylı
listenin herhangi bir sebeple ibraz edilememesi
durumunda, kâğıtlara ilişkin damga vergisi
ilgililerce ödenir.
| 
