|
1 SERİ NO'LU
TÜTÜN MAMULLERİ VE ALKOLLÜ İÇKİLERDE BANDROL DENETİMİ
ESASLARINA İLİŞKİN GENEL TEBLİĞİ
1. Giriş
Bilindiği üzere, 4733 sayılı "Tütün ve Alkol Piyasası
Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun"un
8 inci maddesinde 5752 sayılı Kanunla[1] yapılan
değişiklikle; tütün mamulleri ve alkollü içkilerin
ambalajlarına uygulanması gereken bandrol, etiket,
hologram, pul, damga veya benzeri işaretlerle ilgili
olarak yürürlükteki düzenlemelere uyulmaması ve/veya
aykırı hareket edilmesi hususları adli suç kapsamına
alınmış ve bu suçlara ilişkin ceza hükümleri 15/5/2008
tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş durumdadır.
Buna göre ilgili kurumlarca yapılacak bandrol
denetimlerinde, 4733 sayılı Kanunun 5752 sayılı Kanun
ile değişik 8 inci maddesi çerçevesinde adli suç konusu
teşkil eden bazı eylemlerin tespit edilmesi ve
sonrasında yapılacak işlemlere yönelik açıklamalar bu
Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2. Adli Cezayı Gerektiren Bandrol Suçları
2.1. Bandrollerin Usulsüz Temini, Dağıtılması ve
Kullanılması
4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında,
bandrolü mevzuatta belirlenen şekilde temin etmesine
rağmen ürettiği veya ithal ettiği ürünlerde
kullanmaksızın bedelli veya bedelsiz olarak yayanlar,
bandrolleri alma veya kullanma hakkı olmadığı halde
sahte evrak veya dokümanlarla veya herhangi bir biçimde
ilgili kuruluşu yanıltarak temin edenler ile bandrolleri
taklit veya tahrif ederek ya da konulduğu üründen
kaldırarak, değiştirerek ya da her ne suretle olursa
olsun tedarik ederek amacı dışında kullananların iki
yıldan beş yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî
para cezası ile cezalandırılacağı hükme bağlanmıştır.
2.2. Taklit Bandrolün İmali, Ülkeye Sokulması ve
Satılması
4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında,
bandrollerin taklitlerini imal eden veya taklitlerini
ülkeye sokanlar ile taklit bandrolleri taklit
olduklarını bilerek bulunduran, nakleden, satan ya da
kullananlar üç yıldan beş yıla kadar hapis ve onbin güne
kadar adlî para cezası ile cezalandırılacağı hükme
bağlanmıştır.
2.3. Bandrolsüz, Taklit Bandrollü veya Niteliğine Uygun
Olmayan Bandrollü Ürünlerle İlgili Suçlar
4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü
fıkrasında, ambalajlarında bandrol bulunmayan tütün
mamulleri ve alkollü içkiler ile ambalajlarında taklit
ya da niteliğine uygun olmayan bandrol ihtiva eden bu
tür ürünleri ticari amaçla bulunduran, nakleden, satışa
arz eden veya satan şahısların iki yıldan beş yıla kadar
hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile
cezalandırılacağı hükme bağlanmıştır.
3. Taklit veya Niteliğine Uygun Olmayan Bandrolün
Tespiti
Tütün mamulleri ve alkollü içkilerde kullanılan
bandrollerin açık ve gizli güvenlik unsurlarının
tamamını bir arada bulundurması gerekmektedir.
Buna göre taklit veya niteliğine uygun olmayan
bandrollerin; bandrolde bulunması gereken açık güvenlik
özelliklerinin çıplak göz ve/veya özel filtre ile gizli
güvenlik özelliklerinin ise mobil denetleme cihazı ile
kontrol edilmesi suretiyle tespiti esnasında aşağıda
açıklanan hususların dikkate alınması gerekmektedir.
3.1. Açık Güvenlik Unsurlarının Kontrolü
3.1.1. Taklit Bandrolün Tespiti
Bandrolün açık güvenlik özelliklerinin çıplak gözle
yapılan kontrolünde, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın
değişken renkli logosunun gözle sağ taraftan veya çapraz
açıdan bakılmasına bağlı olarak turkuaza veya mora
dönüşmesi gerekmektedir. Özel filtre ile yapılan
kontrolde ise değişken renkli TAPDK logosuna sol
pencereden bakıldığında yeşil, sağ pencereden
bakıldığında kırmızı rengin görülmesi gerekmekte olup,
buna göre her iki yöntemle yapılan kontroller
neticesinde açık güvenlik özelliklerini sağlamadığı
anlaşılan bandrolün taklit olduğu sonucuna varılacaktır.
3.1.2. Niteliğine Uygun Olmayan Bandrolün Tespiti
Bandrolün açık güvenlik unsurlarının çıplak gözle
kontrolü, aynı zamanda ürün üzerinde mevcut bandrolün
ürünün niteliğine uygun şekilde kullanılıp
kullanılmadığını da kapsamaktadır. Nitekim, örneğin 2008
yılı için şarap, vermut, köpüklü şarap ve şampanya gibi
fermente alkol ürünlerinin dış ambalajlarında pembe
renkli bandrollerin, rakı, viski, cin, likör, rom, votka
gibi distile alkol ürünlerinde ise turuncu renkli
bandrollerin kullanılması gerekmektedir.
Bir başka deyişle fermente alkol ürünlerinde turuncu
renkli bandrollerin, distile alkol ürünlerinde ise pembe
renkli bandrollerin bulunması veya benzeri diğer
uygulamalar mevcut bandrol düzenlemelerine aykırı
bulunmakta olup, bu durumda kullanılan bandrolün
niteliğine uygun olmadığı sonucuna varılacaktır.
3.2. Gizli Güvenlik Unsurlarının Kontrolü
Tütün mamulleri ve alkollü içkilerde kullanılan
bandroller birden fazla gizli güvenlik unsurunu
içermekte olup, mobil cihazlarla yapılan denetim,
bandrolün gizli güvenlik unsurlarının tamamını
kapsamaktadır.
Yapılan denetimler sırasında mobil denetim cihazı
"denetleme" - "on line" konumunda iken GPRS ile Gelir
İdaresi Başkanlığı Veri Yönetim Sistemine bağlanmak
suretiyle ürün bandrolünün tüm bilgileri kontrol
edilebilmektedir. Bandrolün gizli güvenlik unsurları,
cihaz "izleyici" - "off line" konumunda iken de kısmen
kontrol edilebilmekte, dolayısıyla yapılan denetimde
taklit veya niteliğine uygun olmayan bandroller cihazın
her iki kullanım durumunda da tespit edilebilmektedir.
3.2.1. Taklit Bandrolün Tespiti
Mobil denetim cihazı ile yapılan denetimde, bandrolün
içindeki gizli kodun görülememesi durumunda bandrolün
taklit olduğu sonucuna varılacaktır.
Bandrol üzerindeki gizli kodun görülebilmesi için
cihazın "denetleme" - "on line" konumunda olmasına gerek
bulunmamakta, cihaz "izleyici" - "off line"
konumundayken de bandrol üzerinde gizli kodun mevcut
olup olmadığı görülebilmektedir.
3.2.2. Niteliğine Uygun Olmayan Bandrolün Tespiti
Denetlenen bandrolde okunan ürün tipinin ürünün kendisi
ile uyumlu olması gerekmekte olup, mobil denetim cihazı
"izleyici" - "off line" konumunda iken kod okunduğunda,
ürün tipine göre bilgileri; alkol fermente, alkol
distile, bira veya tütün olarak ekranda görülecektir.
Mobil denetim cihazı "denetleme" - "on line"
konumundayken kod okunduğu sırada ise ürün üzerindeki
bandrol ile ürünün niteliğinin uyuşmaması durumunda
aktivasyon bilgisi "Tipi Eşleşmeyen" şeklinde ekranda
görülecektir.
Buna göre, örneğin turuncu renkli bandrol ihtiva etmesi
gereken distile alkol ürün üzerinde pembe renkli bandrol
bulunması durumunda, cihaz "izleyici" - "off line"
konumunda yapılan denetimde ürün tipi "alkol fermente"
olarak, "denetleme" - "on line" konumunda iken yapılan
denetimde ise aktivasyon bilgisi "Tipi Eşleşmeyen"
olarak ekrana gelecektir.
Dolayısıyla, mobil denetim cihazı ile yapılan denetimde
kodun okunması suretiyle tespit edilen ürün tipinin
ürünle uyumlu olmaması durumunda, bandrolün niteliğine
uygun olmadığı sonucuna varılacaktır.
Öte yandan önceki bölümde de belirtildiği üzere, ürün
üzerinde kullanılan bandrolün ürünün niteliğine
uygunluğu bandrolün açık güvenlik unsurlarının denetimi
ile de kontrol edilebilmektedir.
4. Bandrolsüz, Taklit veya Niteliğine Uygun Olmayan
Bandrollü Ürün Tespit Edilmesi Durumunda Yapılacak
İşlemler
Bandrolsüz, taklit veya niteliğine uygun olmayan
bandrollü ürünün kolluk kuvvetleri dışındaki bir
personel tarafından tespit edilmesi durumunda, söz
konusu ürünlere el konulması ve adli soruşturma
başlatılmasını teminen derhal kolluk kuvvetlerine haber
verilmesi gerekmektedir.
Tebliğ olunur.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] 15/4/2008 tarih ve 26848 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır.
|
