|
Kapıdan satış yöntemiyle satılan mallar için tek
irsaliye kesilir
Kapıdan satış yöntemiyle alıcılara
işyerlerinde teslim edilmek üzere gönderilen mallar için
tek bir irsaliye düzenlenebilir. Bu tür teslimatlarda
her satış için ayrı ayrı sevk irsaliyesi kesilmez, ancak
faturaya malın işyerinde teslim edildiği ayrıca yazılır.
SORU: Biz zaman zaman piyasada müşterilerimizle birebir
temas ederek mal teslimi yaptığımız gibi, yine zaman
zaman büyük pazarlara uğrayarak bu pazarlarda satış
yapıyoruz. Bu gibi durumlarda araçlarımızın üzerine
yüklediğimiz mallar için irsaliye ve fatura nasıl ve ne
zaman düzenlenecektir?
YANIT: Alıcıların kimler olacağı ve önceden ne miktarda
mal alacaklarının belli olmaması ve alıcılarla
işyerlerinde teslim edilmek üzere, satıcı tarafından
kendi nakil araçları ile mal gönderilmesi durumunda;
nakil aracına yüklenen tüm mallar için tek bir irsaliye
düzenlenmesi ve düzenlenen sevk irsaliyesinin müşteri
adı ve adresi bölümüne "Muhtelif Müşteriler" ibaresinin
ve nakil aracının plaka numarası ile sürücünün veya
araçta bulunan satışa yetkili kimseni adının ve
soyadının yazılması mümkündür. Bu sevk irsaliyesi ile
alıcılara gönderilen ve alıcının talep ettiği miktarda
teslim edilen mallarla ilgili olarak düzenlenecek olan
faturalara sevk irsaliyesinin numarası yazılacaktır.
Ayrıca, her satış için sevk irsaliyesi düzenlenmeyecek,
ancak faturaya işyerinde teslim edildiği ayrıca
yazılacaktır.
Bu şekilde düzenlenecek olan sevk irsaliyesi ile sevk
edilen mallar için fatura malın teslimi anında
düzenlenmek zorundadır. Bu bağlamda söz konusu teslimler
için Vergi Usul Yasası'nın 231/5. maddesinde yer alan
yedi günlük süre geçerli değildir.
Diğer yandan 173 sıra numaralı Vergi Usul Yasası Genel
Tebliğ ile yapılan yönlendirme uyarınca bir işyeri ve
deposu bulunmadan pazar takibi veya köy köy kendi namına
taşıtıyla emtia satan kimselerin yukarıda belirtildiği
şekilde sevk irsaliyesi düzenlemeleri ve taşıtta
bulundurmaları, malın teslimi anında ise fatura veya
perakende satış fişi düzenlemeleri öngörülmüştür.
Bilahare 345 seri numaralı genel tebliğ ile bu tür
taşıma ve satış işlerinde işi yapanların bağlı oldukları
vergi dairesine başvurarak alacakları ve faaliyet
durumlarını gösteren bir yazıyı taşıtlarında
bulundurmaları koşuluyla sevk irsaliyesi düzenlemeleri
zorunluluğu kaldırılmış bulunmaktadır.
Sözü edilen genel tebliğde sadece bir işyeri ve deposu
bulunmadan pazar takibi suretiyle veya köy köy kendi
namına taşıtıyla emtia satan kimselere ilişkin bir
düzenleme yapılmış olmakla birlikte, Gelir İdaresi söz
konusu kişilerin kendi namına taşıtlarının olmaması
durumunda kiralık araçlarla bu faaliyetlerini
gerçekleştirmeleri halinde de sevk irsaliyesi düzenleme
zorunluluğunun bulunmadığını bildirmiştir.
Ancak tüm bu açıklamalar uyarınca, faturanın malın
teslimi anında düzenlenmesi koşuluyla önceden tek bir
sevk irsaliyesi düzenlenebilmesi imkanı tanınan
mükelleflerin, faturayı anında düzenlemeyip daha sonra
yedi günlük süre içinde düzenlemek istemeleri halinde,
belirtilen kolaylıktan yararlanmaları imkanları
bulunmamaktadır. Bu gibi hallerde genel esaslar
çerçevesinde malın sevki anında her alıcı için ayrı bir
sevk irsaliyesi düzenlenmesi gerekmektedir.
Veysi Seviğ
Referans / 30.07.2008 |
