|
Ucuz
askerlik borçlanması için son aya giriyoruz
03/11/1961 doğumluyum. 20 ay
askerlik yaptım. Askerden sonra 03/07/1984 yılından beri
SSK’lı olarak çalışmaktayım. Ne kadar borçlanma yaparsam
ne zaman emekli olabilirim acaba? İ.K.
1 Ekim 2008 günü birçok tarafı berbat olan 5510 sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
(Anayasa Mahkemesi iptal etmezse) yürürlüğe girecek.
Yani bu Kanun’un yürürlüğe girmesine 40 gün kaldı. 1
Ekim 2008 günü gelmeden yapmanız gereken en önemli
işlerden birisi askerlik borçlanması yapma ihtiyacınız
varsa mutlaka yapmaktır.
1-Kimler askerlik borçlanması yapmalı?
1111 Sayılı Askerlik Kanunu gereğince, askerlik
hizmetini er veya erbaş olarak ifa edenler askerlik
sürelerinin tamamını, yedek subay olarak askerlik
yapanlar ise yedek subay okulu devresini
borçlanabilirler ama,
a-Askerden sonra sigortalı olanlar
Askere gitmeden evvel SSK, Bağ-Kur, T.C. Emekli Sandığı
(Özel Banka-Borsa Sandığı dahil) kapsamında bir işe
girmemiş, önce askere gitmiş, askerden geldikten sonra
sosyal güvenlik kanunları kapsamında işe girmiş
olanların askerlik borçlanması yapmaları emeklilik yaş
ve günlerini öne çekmeleri için iyi olur. Ayrıca bu
kişilerin askerlik borçlanması ile prim ödeme gün
sayıları da artar.
b-Prim ödeme günü eksik olanlar
İster askerden önce sigortası olsun ister olmasın
askerlik borçlanması ile prim ödeme gün sayısı da
artacağından, emeklilik için gereken prim ödeme süresi
eksik olanların da askerlik borçlanması yapmasında fayda
vardır.
2-Borçlanma yeni yasayla zamlanacak
Sosyal Sigortalar Kanunu gereğince sigortalı olan eski
SSK’lılar ve 2925’li Tarım SSK’lılar, 1479 sayılı
Bağ-Kur Kanunu gereğince Bağ-Kur’lu olanlar ile 2926’lı
Tarım Bağ-Kur’lular askerlik borçlanmalarınızı 1 Ekim
2008 günü gelmeden yaparsanız daha az ödersiniz. Bu
tarihten sonra zamlanacak. Mesela, halen SSK’lıların
askerlik borçlanması hesaplanırken, askerlik süresinin
her bir ayı için 1 Temmuz 2008’de yürürlüğe giren asgari
ücretin (638,70 YTL) yüzde 20’si yani 127,74 YTL dikkate
alınmaktadır. Mesela 20 ay askerlik süresi ödeyecekseniz
(20 X 127,74) 2 bin 554 YTL ödemeniz gerekiyor.
Askerlik borçlanmanızı 1 Ekim’den sonra yaparsanız
hesaplama sistemi tamamen değiştiği için ödeyeceğiniz
rakam epey zamlanacak. 1 Ekim 2008 günü yürürlüğe
girecek 5510 sayılı kanuna göre askerlik borçlanması
için en az asgari ücretin yüzde 32’si kadar ödeme
yapacaksınız. Bu durumda 20 aylık askerlik süreniz için
ödeyeceğiniz rakam (638,70 X0,32 X20 ) 4 bin 087 YTL
olacak.
3-Ödeme süresi de düşecek
Askerlik borçlanmasında SSK’lılar şu an için borcu 6 ay
içinde ister ilk günü ister son günü ödeme hakkına
sahiptir. Halen geçerli olan uygulamaya göre, borçlanma
başvurusu yapıldıktan sonra gelen değişiklikler,
(örneğin asgari ücretin artması) istekliyi bağlamıyor.
Gerekli tutar 6 ay içinde ister taksitler halinde
isterse bir defada ödenebiliyor. Önemli olan 6 ay içinde
tamamının veya bir kısmının ödenmesi. Kısmen ödeme
halinde ödenen miktarın karşıladığı ay kadar hizmet
kazanılıyor.
Ancak, 1 Ekim’den sonraki borçlanma tutarlarını da size
bildirilmesinden itibaren 1 ay içinde tamamını ödemeniz
gerekecek. Yani bugüne kadar altı ay olan askerlik
borçlanmasının ödeme süresi 1 aya indirileceği gibi
kısmi ödeme hakkı da ortadan kaldırılacak.
4-Borcunuzu ölmeden önce ödeyin
5510 sayılı Kanun’la getirilen bir başka düzenlemeden
kurtulmak için ölmeden askerlik borçlanması yapmak da
gerekiyor. Zira, askerlik borçlanması veya yurtdışı
borçlanmaları 1 Ekim’den sonra yapılırsa çalışanın
vefatı halinde geride kalanlara dul-yetim aylığı da
verilmeyecek. 5510 sayılı kanunun 32. maddesi ile
getirilecek yeni düzenlemeye göre, sigortalının
vefatından sonra geride kalan eş ve çocuklara ölüm
(dul-yetim) aylığı verilebilmesi için; “En az 1800 gün
malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş
veya 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
kapsamında sigortalı sayılanlar için, her türlü
borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı
bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm
sigortaları primi bildirilmiş” olması gerekmekte. Madde
içinde, 4/a’lılar yani eski adıyla SSK’lı veya Tarım
SSK’lılar için getirilen düzenlemede “her türlü
borçlanma süreleri hariç” ibaresi var. Bu ibare
nedeniyle 1 Ekim 2008 günü ve sonrasındaki ölümlerde
yurtdışı borçlanma süreleri ile askerlik borçlanmaları
gibi borçlanmalar 900 gün hesabında dikkate alınmayacak.
Bana göre bu düzenlemenin Anayasa Mahkemesi’nden geçme
şansı yoktur; ama yine de madde iptal edilinceye veya
değiştirilinceye kadar yerinde durmaktadır.
Ölümün kime ne zaman geleceği belli olmaz. Geride
kalacak eşinizi (erkek-kadın fark etmez) ve
çocuklarınızı veya ana-babanızı düşünüyorsanız ve SSK’ya
ödenmiş 900 gününüz de yoksa askerlik ve varsa yurtdışı
çalışmalarınızdan 900 gün kadarını borçlanıp 1 Ekim 2008
günü gelmeden ödemekte fayda var.
5-1 Ekim’den önce sigortalı olmak da avantajlı
Bugün için kimin nereden emekli olacağını hesaplarken
son yedi yıllık (2 bin 520 günlük) prim ödemelerinden en
çok SSK’ya mı, Bağ-Kur’a mı, Emekli Sandığı’na mı prim
ödediğine bakıyoruz. Yeni dönemde ise SSK’lıların adı
4/a, Bağ-Kur’lular 4/b ve memurlar da 4/c oluyor. Buna
göre 1 Ekim 2008’den ÖNCE sigortalı olanların hangi
şartlarla emeklilik hakkı kazanacakları ve emekli
aylıklarının hesaplama usulü yine son yedi yıllık prim
ödeme sürelerine bakılarak karar verilecek. Ancak, 1
Ekim 2008 günü ve SONRASINDA ilk defa SGK şemsiyesi
altına girenler için ise tüm çalışma hayatında en çok
hangi sisteme göre (4/a, 4/b ve 4/c) prim ödendiğine
bakılacak. Sistemi etkilemek 1 Ekim 2008 gününden önce
işe girenler için 3,5 yıllık prim ödemesi ile mümkün
olabilecek. Bu tarihten sonra işe girenlerin daha uzun
süre prim ödemesi gerekecek.
Ali Tezel
21.08.2008
|
