| |
Sigortasız işçinin geçirdiği iş kazası
Abim 10 ay önce çalıştığı
işyerine ait bir motosikletle bir evrak götürürken
kaza yaptı ve vefat etti. İş kazası sayılmadı.
Eşi ve iki çocuğu olan abimi sigortasız çalıştıran
bu işyerini şikayet etmek istesem bir sonuç alabilir
miyim? Serhat Özturan
İşe başlayan işçi 506 sayılı kanunun 2. ve 6.
maddeleri gereğince kendiliğinden sigortalı
sayılmaktadır. İşçinin SSK’ya bildirimi ise sadece
idari bir işlem niteliğindedir. Buna göre durumu
abinizin çalıştığı işyerinin bağlı olduğu SSK
Sigorta Müdürlüğü’ne (veya Çalışma Bakanlığı ile SSK
Başkanlığı Ankara adresine) ayrıntılı bir dilekçe
ile şikayet edin. Elinizde, trafik kaza raporu, ölüm
belgesi vb. belgeler varsa bunları da şikayet
dilekçenize ekleyin. Şikayetinizden sonuç
alamazsanız, iş mahkemesinde dava açabilirsiniz. Ya
da hem şikayet edip hem de mahkemeye verebilirsiniz.
Sonuçta iş kazası kararı verildiğinde yengeniz ile
çocuklarına sürekli işgöremezlik geliri
bağlanacaktır. Eğer abinizin ayrıca 900 günü varsa
bir de ölüm (dul-yetim) aylığı alabilme hakları var.
İş kazası sayıldığında işverenden maddî-manevî
tazminat isteme haklarınız da ortaya çıkacaktır.
Evlenmek için kaçan işçi
Bir tanıdığım, 11 Mayıs 2006’da evlenmek için
işyerinden habersiz bir şekilde kaçarak 17 Mayıs
2006’da resmî nikâhlı olarak evlendi. İşyerine
tazminat için gittiklerinde; haber vermeden çıkıp
gittiği ve 3 gün işe habersiz gelmediği için
tazminatını vermeyeceklerini bildirmişler. Kanunen
bizim işyerinden tazminat alma hakkımız var mı?
A.Can
İşyerinde çalışmakta iken evlenmek için kaçan kişiye
4857 sayılı İş Kanunu’nun 25’inci maddesi gereğince
işveren ‘3 gün işe gelmedi’ diye çıkarma hakkına
sahiptir. Zira, evlilik için işverene haber vermeden
işe gelmemek 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24’üncü
maddesi gereğince haklı sebep sayılmaz.
Okuyuculara kısa cevaplar
Osman Kuyumcu: İş kazası sonrası 2005’te vefat eden
eniştenizden dolayı, eşine ve çocuklarına iş
kazasından dolayı bağlanan sürekli gelir yanında
1.800 günü olmadığı için bağlanamayan ölüm
(dul-yetim) aylığı da 2007’den itibaren bağlanacak.
Bu durumda kanun gereğince hem gelir hem de aylık
sahibi olacak olan eş ve çocuklara verilecek iki
türden çok olanın tamamı, az olanın yarısı
verilecek. Tabii bu arada 900 güne ulaşmak için
askerlik borçlanması Ocak 2007’de mutlaka yapılmalı.
O.Bulut: Halen sigortalı olarak çalışıyor
olduğunuzdan SSK’dan yetim aylığı alamıyorsunuz, bu
nedenle de evlilik yardımı-çeyiz parası alamazsınız.
Çeyiz parası, sadece dul ve yetim aylığı alırken
evlenenlere aldıkları aylığın bir kısmının peşin
olarak ödenmesidir.
Kuddusi Erkil: 4956 sayılı kanun gereğince
04.10.2000 gününden önceki vergi kaydı olan
sürelerinizi Bağ-Kur’lu yapamazsınız. Sadece
askerlik sürenizi borçlanabilirsiniz. 20 aylık
askerliği borçlanmazsanız 60 yaşında, borçlanırsanız
58 yaşında, 9000 gün sayısı ile Bağ-Kur’dan emekli
olursunuz.
Nabi Karaman: İster işe girişinizin olup prim
gününüzün olmadığı 01.12.1980, ister ilk prim
gününüzün olduğu 01.04.1981 SSK başlangıcıyla 46
yaşında en az 5075 gün sayısı ile emekli olursunuz.
46 yaşını tamamladığınız 16.02.2008 günü SSK’ya
dilekçe verin.
Süleyman Demirci: Bağ-Kur’a devam ederseniz önceki
SSK günleri ile borçlandığınız askerlik süreniz
dahil 9000 gün sayısı ile 47 yaşından (08.09.2009)
sonra emekli olursunuz.
Ferhat Tuncel: T.C. Emekli Sandığı memur olarak
girişinizde var olan rahatsızlık nedeniyle sizi
malulen emekli etmez, önceki SSK’lılığınızdan önce
hastalığınızın olup olmadığını dikkate almaz. Çünkü,
‘memuriyet görevini yapamaz’ şeklinde rapor almanız
gerekir. Bu durumda yüzde 80 rapor oranıyla daha
önceki SSK’lılık sürenizle birlikte 5400 günü (15
tam yılı) tamamlamak şartıyla T.C. Emekli
Sandığı’ndan normal olarak emekli olursunuz.
Serda Subaşı: Bağ-Kur’dan kısmi aylık ile 13.10.2006
günü (52 yaşını tamamlayınca) emekli olursunuz; ama
kısmi aylık dedikleri 25 tam yıldan eksik ödenen her
bir yıl için yüzde 1 eksiğidir. SSK’nın emekli
aylığından daha düşüktür. Bu arada hizmet
birleştirmesi yapmadan SSK’dan (SSK kabul etmezse
mahkeme yoluyla) emekli olabilirsiniz. Bana göre
Bağ-Kur’dan değil, Bağ-Kur hizmetini birleştirmeyi
istemeden SSK’dan emekli olun.
İlhan Demir: Bağ-Kur’dan sonra SSK’ya en az 1260 gün
(3,5 yıl) prim ödemek şartıyla (askerlik borçlanması
1260 günden sayılmaz) 01.07.1986 başlangıcından önce
20 ay askerlik yapmışsanız 01.11.2009’dan sonra
SSK’dan emekli olursunuz.
Şükran Akşar: 2007’den sonra da hem Bağ-Kur’dan
yetim aylığı hem de Emekli Sandığı’ndan dul aylığı
almaya devam edeceksiniz.
Ziya Perver/Zaman
|
|
