| |
Özürlü ve eski hükümlü çalıştırmayana ceza!
Okurlarımız
hatırlayacaklardır, yaklaşık 2 ay kadar önceki
'Fazla işçi çalıştırana istihdam cezası' başlıklı
yazımda, aynı ildeki işçi sayısı 50'yi aşan
işverenlerin %3 özürlü, yüzde 2 terör mağduru ve
yüzde 1 oranında da eski hükümlü çalıştırmak zorunda
olduğunu, çalıştırılmaması halinde ise yüksek
miktarlarda para cezası uygulanmasının söz konusu
olacağını, bu nedenle özürlü ve eski hükümlü
istihdam zorunluluğu nedeniyle bir çok işverenin
işçi sayısını 49 kişide tuttuğunu veya bu sayının
üzerindeki işçileri de ya sigortasız ya da taşeron
şirketler üzerinden sigortalı yaparak çalıştırdığını
yazmıştık.
İşte bu yazımızın üzerinden henüz 2 ay geçmeden
aralarında bazı kamu kurumlarının ve bankalarında
bulunduğu çok sayıda işverene, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)
tarafından milyonlarca YTL tutarlarında astronomik
cezalar uygulanmaya başlandığını gazetelerden
okuduk. Bu işyerleri bir çok işverenin yaptığı gibi
sigortasız işçi çalıştırmamış ve işçi sayısını 49'da
tutmak için hileli yollara başvurmamış.
Yapılan araştırmalara göre, özürlülerin toplam nüfus
içindeki oranı %12.29'dur. Buna göre ülkemizde
8.431.937 kişi özürlü olarak yaşamlarını
sürdürmektedir. Elbette özürlü ve eski hükümlülere
sahip çıkılarak topluma kazandırılması gerekiyor.
Ancak, bunun yolu özürlü ve eski hükümlü
çalıştırmanın teşvik edilmesinden geçiyor. Yine,
yapılan işlerin özelliğinin dikkate alınarak bazı
sektörlerde eski hükümlü çalıştırılmasına ilişkin
zorunluluk revize edilmelidir. Özellikle, banka,
televizyon, altın ve kıymetli taş ve madenlerden
yapılan takıları satan kuyumcu gibi işyerleri ile
döviz bürolarında güvenlik gerekçesiyle eski hükümlü
çalıştırmak zorunluluğu kaldırılmalı ve bu gibi
yerlerde işverenlerin eski hükümlü yerine özürlü
işçi çalıştırması sağlanmalıdır.
Türk iş dünyasının çatı örgütü olan Türkiye Odalar
ve Borsalar Birliği'nin (TOBB) başarılı başkanı
Sayın Rıfat Hisarcıklıoğlu bir süreden beri,
Anadolu'nun hemen hemen her ilinde sanayi ve ticaret
odaları ile borsalarda yaptığı toplantılarda
işverenlerin bu konudaki sıkıntılarını dile
getirerek çözüm yollarını açıklıyor. İşverenler
üzerindeki bu yükün hafifletilmesi ve özürlü-eski
hükümlü çalıştırmaya devletin de bazı teşvikler
uygulaması konusundaki Rıfat Hisarcıklıoğlu'nun
açıklamalarına katılmamak mümkün değil.
Bazı sektörlerde ise, hırsızlık, gasp gibi suçlardan
hüküm giymiş kimselerin çalıştırılmasına sınırlama
getirilmelidir. Örneğin, bir bankada, döviz
bürosunda, kuyumcuda işverenleri hırsız, gaspçı
çalıştırmaya zorlamanın hiçbir haklı gerekçesi
olamaz. Zorla çalıştırılan hırsızın çalıştığı
kuyumcuyu soyması durumunda bunun sorumlusu kim
olacaktır? Yoksa, büyüme hızının artmasına rağmen
istihdamda artış olmamasının başka bir açıklaması
olabilir mi?
Yine, aynı ildeki işçi sayısı toplamı 50 kişiyi aşan
işyerleri için geçerli olan istihdam zorunluluğu,
mutlaka işyeri bazında 100 kişi olarak
uygulanmalıdır. Ayrıca, özürlü işçi kontenjanından
çalıştırılan işçilerin sakatlık vergi indirimindeki
bürokrasi kaldırılarak, hem özürlü hem de eski
hükümlü işçilerin sosyal güvenlik primlerine devlet
katkısı sağlanmalıdır.
Okuyuculara kısa cevaplar
Mümin Bar: Çiftçi mallarını koruma bekçileri,
10.07.1941 tarihli ve 4081 Sayılı Çiftçi Mallarının
Korunması Hakkındaki Kanuna göre çalıştırıldığından,
bunlar hakkında 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri
uygulanmaz. Dolayısıyla, bu kişilerin İş Kanununda
yer alan kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma
hükümlerinden yararlandırılması mümkün olmayıp,
haklarında Borçlar kanunu hükümleri doğrultusunda
hak ve alacaklar talep edilmelidir.
Hafize Özant: Son 3,5 yıl SSK'na prim ödemek
koşuluyla 15 yıl 3600 günü doldurarak SSK'dan
yaşlılık nedeniyle emekli olabilirsiniz.
Cahide Baş: İlk defa 01.01.1995 tarihinde sigortalı
olduğunuz için,kademeli emekliliğe tabisiniz.
SSK'dan 51 yaşını ve 5750 prim gün sayısını
doldurmak koşuluyla 25.01.2020 tarihinde emekli
olabileceksiniz.
Ayhan Kayalı: Sakatlık vergi indiriminden
faydalanmanız ve 3600 gün sayısını tamamlamanız
halinde, özürlülere tanınan erken emeklilik
hakkından yararlanabileceksiniz.
Adnan Sönmez: 45 yaşını ve 5000 günü tamamladığınız
için 18.04.2006 tarihinden beri emekliliğe hak
kazanmış durumdasınız. Son 2 yıl prim ödenmemiş
olması alacağınız emeklilik aylığını çok fazla
miktarda düşürmez. Emeklilik için hemen başvurun.
Resul Kurt/Star
|
|
