|
İşverenlere işçileri kiralama imkanı
İşverenin geçici süre ile işçi
kiralamasına imkan sağlayacak yeni dönem başlıyor.
Hükümetin işsizliğe karşı hayata geçireceği Özel
İstihdam Büroları tartışmaları da beraberinde getirdi.
Hükümetin işsizliğe karşı
hayata geçireceği Özel İstihdam Büroları tartışma
yarattı... Yeni yasa ile bürolar işçilerle geçici iş
sözleşmesi yapıp onu rızası olmadan istediği şirkete
kiralayacak... İşçi kiralayan işveren, işçiye karşı
hiçbir sorumluluk taşımayacak. Muhalefet, Özel İstihdam
Bürolarının modern kahvelere döneceğini belirterek
uygulamaya tepki gösterdi
Özel istihdam bürolarıyla ilgili yeni yasa, işverenin
işçi kiralamasına dönük yeni bir dönemi başlatacak.
Güvenlik ve temizlik şirketleri ile başlayan taşeronluk
ilişkisi, özel istihdam büroları ile daha geniş kapsamlı
bir uygulmaya dönüşecek. Böylece kadrolu istihdam oranı
azalacak. Yeni yasa ile özel istihdam büroları, işçi ile
'geçici iş sözleşmesi' yaparak, onu istediği işverene
kiralayacak. Özel istihdam bürosu, işçisini devredeceği
işverenle sözleşme imzalayacak. Ancak özel istihdam
bürolarından işçi kiralayan işveren, işçiye karşı hiçbir
konuda sorumlu olmayacak. Yasada, bu işçilerin özel
istihdam bürolarından kıdem tazminatları alıp almaması
konusunda da yasal güvence getirilmemesi de dikkat
çekti. Düzenleme, kamu kurumları hariç tüm özel sektörde
uygulanacak. Ancak uygulama, kadrolu işçi dönemini yavaş
yavaş sona erdireceği ve sendikal örgütlenmeye darbe
vuracağı gerekçesiyle hem sendikaların hem de
muhalefetin tepkisini çekiyor.
'Amele dayıbaşı' benzetmesi
CHP Milletvekili Ali Rıza Öztürk, yeni düzenlemenin özel
istihdam büroları adı altında 'modern köle kahveleri'
oluşturacağını vurguladı. Özel istihdam bürolarını,
tarımda köylerden amele toplayan dayıbaşılara benzeten
Öztürk, 'Dayıbaşı, amele başına tarla sahiplerinden para
alır. Örneğin, amele 10 lira yevmiyle çalışıyorsa onu 12
liraya pazarlar. İşte, yeni yasa bunun tipik bir
uygulamasıdır' dedi. Mevcut taşeronluk sisteminin iş
güvenliği konusunda tehlike yaratarak, iş kazalarının
artmasına neden olduğunu anımsatan Öztürk, şunları
söyledi:
'Taşeronluk sistemi, işverenlerin yasaların kendisine
yüklediği yükümlülükleri yerine getirmemek için
başvurduğu hileli yollardan birisi olmuştur. Yeni yasa
ile bu daha da geliştiriliyor. İşçi, bu özel istihdam
bürosuyla yani modern köle kahvesinin sahibiyle bir
hizmet akdi yapacak. Bu hizmet akdinin konusu bile belli
değil. Çünkü modern köle kahvesi de başka bir işverenle
onun adına bir hizmet akdi yapacak. Belli bir müddet
çalıştıracak, daha sonra başka bir işverenle başka bir
hizmet akdi yapacak.'
Kıdem tazminatı güvencesi yok
YASADA, geçici iş ilişkisi kurulan işçinin kıdem
tazminatı alıp almayacağı konusunda açıklık
getirilmemesi de dikkat çekti. DSP Milletvekili Harun
Öztürk, 'Yasada, süreli iş sözleşmesinin geçerli
olacağının belirlenmiş olmasında, kıdem tazminatına hak
kazanıp kazanamama gibi unsurlar etkili olmuş olabilir.
İşverenlerin kıdem tazminatı yükü dikkate alınarak bu
yasa çıkarılmış olabilir' diye konuştu.
İşçi simsarlığını başlatır nitelikli işçiyi yok eder
ÖZEL istihdam bürolarının birçok işçinin kalıcı iş bulma
olanağını ortadan kaldıracağını vurgulayan Harun Öztürk,
'Bu tür özel istihdam büroları, bazı işyeri sahiplerini
geçici işçi statüsünde çalıştırmaya sevk edecek, daha
uzun süreli, daha kalıcı ve daha nitelikli işçi
oluşturmayı da ortadan kaldıracaktır' diye tepki
gösterdi. MHP Grup Başkanvekili Mehmet Şandır ise, özel
istihdam büroları eliyle işçi simsarlığının
başlayacağını belirterek, 'sendikal örgütlenme sona
erecek' dedi.
Yönetmelik kadük hale geldi
BU düzenleme ile 1 Ağustos 2008'de Resmi Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe giren 'Özel İstihdam Büroları
Yönetmeliği' de kadük hale geldi. Nitekim bu
yönetmelikte, 'özel istidam büroları, mesleki olarak
geçici iş ilişkisi düzenleme faaliyetinde bulunamaz'
hükmü yer alıyordu.
Kadrolular üzerinde baskı çok artacak
YENİ yasa, mevcut İş Kanunu'na ekleme yaparak, 'Mesleki
anlamda geçici iş ilişkisi, özel istihdam bürosunun,
geçici işgücü talebini karşılamak amacıyla iş sözleşmesi
düzenlediği işçisini, iş görme edimini yerine getirmek
üzere ücret karşılığında bir başka işverene devrini
ifade eder ve bu faaliyet Türkiye İş Kurumu tarafından
izin verilmiş özel istihdam büroları tarafından yerine
getirilir' hükmü getiriyor. Yine bir başka fıkraya göre
iş sözleşmesi hususlarını da Türkiye İş Kurumu, bir
yönetmelikle belirleyecek. Danışmanlık hizmetleri de bu
yolla yasal zeminini güçlendirecek.
Artık işçinin rızası aranmayacak
MEVCUT İş Kanunu'nun 7. maddesinde, bir işçinin işvereni
tarafından aynı holdingin değişik işyerlerine ya da
şirketlerine kaydırabilmesi için 'işçinin rızasını
araması ve benzer işlerde çalıştırması' koşulu
aranırken, yeni düzenleme bu konuda hüküm bulunmuyor.
Özel istihdam bürolarının yetkisi artırıldı
YÜRÜRLÜKTEKİ 4857 sayılı İş Kanunu'nda özel istihdam
bürolarının hukuki altyapısı oluşturulmuştu. Bu yasanın
90. maddesinde, 'İş arayanların elverişli oldukları
işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun
işçiler bulunmasına aracılık görevi, Türkiye İş Kurumu
ve bu hususta izin verilen özel istihdam bürolarınca
yerine getirilir' hükmü getirilmişti. Ancak bu yasanın
7. maddesinde, 'geçici iş ilişkisi kurma' yetkisi sadece
işverene veriliyor, aracı konumdaki özel istihdam
bürolarına bu yetki verilmiyordu. TBMM'den çıkan yasanın
Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması halinde özel
istihdam bürolarının görev ve yetkileri artırılarak,
'mesleki geçici iş ilişkisi kurması' mümkün hale
geliyor.
Dörtte bir kuralı
YENİ yasaya göre, geçici iş ilişkisi sözleşmesine dayalı
olarak çalıştırılan işçi sayısı, işyerinde çalıştırılan
işçi sayısının dörtte birini geçemeyecek. Aynı işçi
için, aynı işverenle yapılacak geçici iş ilişkisi
sözleşmelerinin toplam süresi de 18 ayı geçemeyecek.
İşyerinde grev varsa yarı ücret alacak
YİNE yasaya göre, özel istihdam bürosundan başka bir
işyerine devredilen işçi, o işyerinde grev ve lokavt
olması halinde ve özel istihdam bürosu tarafından da
başka bir işyerinde istihdam edilememesi halinde, özel
istihdam bürosu o işçinin asgari ücretten az olmamak
üzere sözleşmede belirtilen ücretinin sadece yarısını
ödemekle yükümlü olacak. Bu durumda, işçinin aylık
ücreti yarıya düşmüş olacak.
AKŞAM
02.07.2009 |
